|
LAPIDARI ME FLAMURIN SHQIPTAR NE TRIETSTE ITALI MEDALION PER EMIGRANTET E VDEKUR AKSIDETALISHT Karolina Geci (Studente ne Universitetin e Triestes).
Eshte bere si shplodhje pas nje dite studimesh, qe nje pjese te kohes tone ta kalojme ne Internet, neper listat e forumet shqiptare, ku lexojme lajme e shkrime letrare nga vendi e diaspora. Jemi nje grup studentesh ne qytetin e Triestes qe diskutojme ndermjet nesh ,pothuajse ne menyre te perditeshme ne lidhje me ato qe lexojme Ajo qe me shtyu te shkruaja kete ndodhi sot,ishte poezia e poetes se njohur Vitore Stefa Leka: "Ne galerine me profilin e Dantes", qe nje studente nga Berati , na e lexoi sot gjate nje momenti pushimi. Keto vargje me kthyen me mendimet 8vjet me pare, kur sapo kisha mberritur ne Trieste. Tuneli ne te cilin natyra ka gdhendur - siç thote poetja ne poezine e saj - si me dore kete profil te poetit te madh italian, Dante Alighierit, eshte nje pike e lidhjes rrugore ndermjet Triestes e qyteteve te tjera te Italise apo Europes. S'kisha as nje muaj qe kisha ardhur, kur me nje grup shokesh e shoqesh, vendosem te kalojme fundjaven ne Venecia. Isha me e sapo ardhura nga Shqiperia dhe bukuria e ketij qyteti romantik bregdetar Trieste, po me magjepste me peisazhet e ndryshme qe me dilnin perpara. Befas, pa hyre ne tunel na shfaqet perpara flamuri shqiptar dhe pa patur kohen as te pyes, te tre makinat ndaluan aty. Shoket e shoqet e mi u drejtuan tek ajo "forme" lapidari me flamurin tone, mbi te cilin ndodhej fotografia e nje djaloshi 18 vjeçar, Gentur Lleshi nga Berati, rrethuar me 18 trendafila te kuq ku lexoheshin keto fjale:"Te lutem mos e kthe fytyren! Mos i hiq syte nga kjo fotografi,! Mos e mbulo me dore foton e ketij djaloshi te bukur sepse shuhen endrrat e tua, shpresat e tua, deshirat e tua, shuhet gjithçka e bukur e shpirtit tend. Para teje ndodhen duart e njoma me kallo, Eshte pjekuria e parakohshme, eshte endrra qe pritet.... Ketu ndodhet nje nga ata qe i hipen anijes se shpreses se madhe e u vra ne nje aksident rrugor me 2 tetor 1992". Me poshte lexoja emra te tjere. Te gjithe te rinje.. Te gjithe bij nenash... S'munda te lexoj deri ne fund se nje lemsh m'u mblodh ne gryke... Te gjithe ata te rinj ishin pothuajse moshataret tane... M'u afrua Eda, e sikur donte te me shkepuste nga ato mendime melankonike me thote: -Karolina a deshiron te shohesh diçka te çuditeshme? Shiko profilin e Dantes ne te dale te tunelit; Kur Triestinet kalojne aty, i bien tri here burise pasi u sjell fat per udhetimin qe kane nisur. Kur vuri re qe une ende s'po levizja, vazhdoi: - E po ke te drejte, ti vjen per here te pare ketu, Gjate viteve te para kur prisnim e percillnim njerez tek trageti, verrenim dhe disa barra te zeza qe inisnin ne atdhe, pa askend qe i percillte apo qe i priste... E tmerrshme!!! Mos harro, ishin vitet e para te '90! Vendi atje ishte shkaterruar kurse ne emigrantet, ishim ende te pastabilizuar e konfuze, por pamjen e atij arkivoli askush prej nesh nuk do ta harroje kurre. Mbaj mend zonjen Vitore, mamane e Mikelinos qe ti njeh, e cila organizoi nje ceremoni te thjeshte me disa shqiptare per tepercjelle kete djale pas vdekjes se tij tragjike. Sapo kishte mbushur 18 vjeç.! Zonjen Vitore ,e kane quajtur dhe Nena e shqiptareve ,nga ndihma e madhe dhe e pakursyer, qe u ka dhene shqiptareve , qe vinin me traget nga Atdheu , apo ne forma te ndryshme e qe donin te rregulloheshin apo stabilizoheshin ketu.Ne ate kohe qe ndodhi kjo fatkeqesi, ajo se bashku me piktorin nobelist z. Masrur Imani, kerkuan nga komuna e Triestes , te ngrinin nje lapidar si simbol i te gjithe te reneve(Duarve te njoma me kallo) jashte Atdheut. Zgjodhen pikerisht kete vend anes Adriatikut ,qe shikon drejt horizontit te larget , drejt brigjeve te Atdheut Shume udhetare ndalojne per te pushuar. Flamuri i kuq e i panjohur dhe fotua e Genturit, terheq vemendjen e kalimtareve. Shume shqiptarekane lene dhe mbresat e tyre te shkruar, siç e shikon. Me vone dhe per mua u be diçka e zakonshme ndalesa çdo here qe dilnim jashte qytetit, tek ky lapidar dhe pse nuk ka permasat e verteta te nje lapidari ,por me vlera aq te medha, te ngritur ne saje te vullnetit e deshires se mire te kesaj zonje te madhe qe ne vitin 1992 dhe gjithmon gjene lule te fresketa ne te Fatkeqesisht i jane shtuar dhe emra te tjere: DritanBerberi, 24 vjeç nga Tirana vrare aksidentalisht; Edmond Metalli, 34 vjec vrare aksidentalisht ,ngaDurresi; Lulzim Nevzati aksidentalisht ne pune, nga Gilani; Emiljano Grosha 18 vjec, aksidentalisht, ngaShkodra; Teuta Shkurtaj studente, aksidentalisht, nga Vlora. Ne kujtim te tyre, aty shikon gjithnje lule te fresketa te vendosura nga duart e panjohura te emigranteve shqiptare te shperndare neper rruget e Evropes...
Karolina Geci (Studente ne Universitetin e Triestes). E lusim Karolinen ta ribotoje kete dhe medalionin e Saj me germa me te bukura dhe me te medha. Te fala, Baki Ymeri Nga Bukureshti, me respekt per Vitore Leken Falenderojme Karolinen per kete medalion te bukur qe ia ka qendisur Vitore Lekes, motres, mamase dhe dashamires sone te shtrenjte. Me kete rast, ne emer te kolegjiumit te redaksise se revistes Shqiptari dhe Komunitetit Shqiptar te Rumanise i urojme jete te gjate e te bukur si frymezimet e Naim Frasherit, shendet te persosur dhe fat e lumturi, zonjes sone te respektuar, Vitore Lekes, Vitore Stefa Leka e cila qe ne oret e para te emigracionit, edhe pse ishte vete emigrante, nuk ka menduar per veten e saj dhe perfitimet e saja nga jeta ne emigracion, por tere kohen, tere shendetin dhe tere mundin ia ka kushtuar kauzes humanitare te emigranteve tane, te ardhur nga atdheu, duke i strehuar sipas modelit te rilindasve tane, ne shtepine e saj, duke i regulluar me pune permers perkrahjes bujare te nobelistit me pasaporte shqiptare, te nderuarit Masruru Imani, si dhe me> kete lapidar qe e ka ngritur ne buze te rruges ne te dale te Trisets, me flamurin tone kuq e zi, ka bere nje veper madheshtore dhe shume te larte, qe e ngre figuren e kesaj zonje te nderuar si humaniste dhe si poeteshe e nje ndjeshmerie te karte vlerash te bukura, si shkrimtare shqiptare dhe mbi te gjitha si patriote e zjarrte qe eshte shkrire duke ndimuar shqiptare te shumte nga te gjitha trojet, si dhe ne kohen e luftes ne Kosove apo Maqedoni. Me respekt te perzemert, Baki Ymeri > (Bukuresht) |